Cạnh trong hình họa – Yếu tố vô hình điều khiển cảm xúc bài vẽ | The R’art School

CẠNH – YẾU TỐ “VÔ HÌNH” QUYẾT ĐỊNH TOÀN BỘ SỨC HÚT CỦA BÀI HÌNH HỌA

“Bạn không thể có một bài vẽ sống động nếu không biết khi nào nên làm mờ và khi nào phải sắc.”

“Cạnh” là gì trong bài vẽ hình họa?

Trong hội họa và đặc biệt là hình họa chì, cạnh (edge) là thuật ngữ chỉ:

• Ranh giới thị giác giữa hai vùng sáng tối, hoặc
• Vùng chuyển tiếp giữa hai diện phẳng khác nhau

Cạnh không luôn rõ ràng như một đường kẻ – mà đôi khi chỉ là cảm giác thị giác tinh tế về sự đổi sáng, đổi khối, hoặc đổi hình.

Cạnh chính là cách bạn làm nổi bật thứ quan trọng và làm mềm thứ cần tan vào không gian.

Các loại cạnh cơ bản trong hình họa

Cạnh cứng (Hard Edge)

• Là cạnh sắc nét, rõ ràng, không chuyển sắc
• Thường nằm ở: · Ranh giới giữa bóng đổ và nền sáng · Gờ sắc, góc vuông, hoặc hình khối nổi bật

Tạo cảm giác mạnh, dứt khoát, nổi khối

Cạnh mềm (Soft Edge)

• Là cạnh có độ chuyển nhẹ, mờ dần
• Thường nằm ở: · Diện cong như má, trán, vai · Vùng chuyển từ sáng sang tối trên vật thể hình cầu

Tạo cảm giác dịu, uyển chuyển, sống động

Cạnh mất (Lost Edge)

• Là nơi không thể phân biệt rõ ràng đâu là ranh giới
• Thường dùng để: · Làm vật thể tan vào nền · Tạo khoảng nghỉ thị giác · Hướng sự chú ý vào vùng khác

Là thủ pháp cao cấp giúp bài vẽ có nhịp điệu và chiều sâu

Vì sao kiểm soát cạnh là đỉnh cao của tư duy thị giác?

Một người vẽ tốt không vẽ đều mọi thứ.

Họ quyết định vùng nào phải sắc – vùng nào cần tan – vùng nào cần mất hút.

Đó là kỹ năng chỉ có thể luyện bằng quan sát và cảm thị giác – không thể học qua kỹ thuật tay đơn thuần.

Người mới học
Họa sĩ kiểm soát cạnh

Vẽ đều tất cả
Chỉ nhấn nơi cần nhấn

Không biết làm mềm chỗ nào
Biết tan khối đúng lúc để tạo không gian

Sợ mất nét, nên nhấn tất cả
Dám để cạnh mất để tạo chiều sâu và khoảng thở

Lỗi sai khi không kiểm soát cạnh

Sai lầm
Hậu quả

Nhấn đậm mọi chỗ
Bài cứng, thô, thiếu nhịp điệu

Không dám để cạnh mất
Vật thể không chìm vào không gian – bài bị phẳng

Chuyển cạnh đột ngột, không có trung gian
Khối bị gãy, không tự nhiên

Không hiểu logic ánh sáng khi tạo cạnh
Cạnh nhấn sai – bài nhìn “sai cảm giác”

Hướng dẫn luyện cạnh tại The R’art School

❶ Quan sát cạnh trước khi vẽ

• Dùng mắt nheo lại để nhận ra cạnh nào rõ – cạnh nào mờ
• So sánh cạnh giữa vật thể và nền (nền tối thì cạnh sáng – nền sáng thì cạnh tối)

❷ Tập điều tiết bằng nhiều loại chì

• Cạnh cứng, dùng bút nét rõ, không blend
• Cạnh mềm, dùng bút chuyển nhẹ tay, hoặc blend bằng giấy/vải
• Cạnh mất, để nền và vật thể gần nhau về sắc độ

❸ Phân vùng cạnh trước khi vào bài

• Ký hiệu vùng cạnh rõ – vùng cần làm mềm – vùng sẽ để mất
• Như bản đồ “cảm giác thị giác” trước khi vẽ thực tế

❹ Tập luyện chuyên đề về edge

• Bài luyện “khối chìm trong nền”
• Bài “chân dung trong sương” – không nhấn toàn mặt
• Bài “1 điểm nhấn – 3 vùng cạnh điều tiết”

Ví dụ bài vẽ điều tiết cạnh

Yếu tố
Bài chưa kiểm soát
Bài kiểm soát cạnh tốt

Mọi đường viền
Đều nhấn mạnh
Chỉ nhấn nơi có ánh sáng mạnh

Cạnh bên trái và nền
Tách biệt rõ
Làm mềm – hòa vào bóng nền

Vùng chuyển từ má ra xương gò má
Gãy đột ngột
Chuyển mượt, tạo cảm giác xoay

Kết luận: Cạnh không hiện rõ – nhưng điều khiển cạnh là cách bạn vẽ ra cảm xúc

Bạn có thể vẽ đúng kỹ thuật, đúng khối, đúng sắc độ. Nhưng nếu bạn không điều tiết cạnh đúng, bài vẽ sẽ:

• Phẳng
• Thiếu điểm nhấn
• Không thu hút người xem

Một bài vẽ có cạnh được điều tiết đúng là bài gợi cảm xúc – dẫn dắt mắt người xem – và mang chiều sâu tư duy nghệ thuật.

Bài tiếp theo, chúng ta sẽ nói về TƯ DUY THỊ GIÁC – điều làm nên sự khác biệt giữa một người biết vẽ và một họa sĩ có tư duy nghệ thuật.

— The R’art School

Học từ gốc. Vẽ từ tư duy.