Các loại bố cục của đường nét trong tranh vẽ (phần 1)

Các tính chất của đường nét

Trong hội họa, không có điều gì là dư thừa, không đáng quan tâm. Từng đường nét, chất liệu đều mang lại những lợi ích, hiệu quả không ngờ nếu bạn biết cách khai thác chúng. The R’art school sẽ chỉ ra cho bạn những điều thú vị mà “đường nét” mang lại cũng như biết cách tận dụng phát triển bố cục tranh từ đường nét nhé!

Khi nghĩ tới một bức tranh vẽ đẹp, chúng ta thường liên tưởng ngay tới những hiệu ứng duy mỹ. Điều này vẫn đúng, tuy nhiên đó là khi bạn đã là một nghệ sĩ có nền móng nghệ thuật vững chắc. Nếu bạn là người mới bắt đầu với hội họa, bạn cần hiểu rằng rèn luyện các kỹ năng và tư duy nền tảng trong hội họa là điều rất quan trọng. Không phải tự nhiên mà những trung tâm dạy vẽ chuyên nghiệp thường cho các học viên bắt đầu bằng việc làm quen với các bài rèn luyện đường nét.

Đường nét không chỉ đơn thuần là “vết bút” hay “vết xước”, mà đường nét còn có thể đạt đến những đỉnh cao, đòi hỏi kỹ năng toàn diện và truyền tải vẻ đẹp không giới hạn của nó. Vì vậy, hãy cùng The R’art school bắt đầu tìm hiểu hội họa với các chức năng của đường nét cũng như bố cục đường nét là gì, các loại bố cục đường nét và những lợi ích, hiệu quả mà chúng mang lại cho tranh vẽ của bạn nhé!

1. Tính chất của đường nét thẳng, cong

1.1. Nét thẳng, mang lại cảm xúc

• Xa xăm, rộng rãi, bao la.

• Tính trật tự, hàng lối.

• Mạnh mẽ, dứt khoát.

• Đôi khi là hung dữ, đáng sợ.

Nếu là tập hợp những đoạn thẳng dồn dập vào nhau, nó tạo cảm giác run sợ.

1.1.2. Nét cong, mang lại cảm xúc

• Gần gũi, bao bọc, thơ mộng.

• Tính xuất hiện ngẫu nhiên có trật tự.

• Mềm mại, uyển chuyển.

• Dễ thương, hiền lành, ngộ nghĩnh.

• Tập hợp những đường cong dồn dập tạo cảm giác lan truyền, lan tỏa (sóng nước), chuyển động có tính quay về.

2. Mật độ nhiều ít của đường nét

Nhiều đường nét thể hiện chất liệu phức tạp, ánh sáng yếu. Trong khi mật độ thưa ngược lại.

2.1. Dày - mỏng

• Dày: Diễn tả những sự vật ở gần, đặc tả, khắc họa, bóng tối, bóng kẽ hở, đường viền cấu trúc, tạo cạnh nhấn có chủ đích.

Mỏng: Diễn tả những sự vật ở xa, lỏng lẻo, thoáng đạt, buông bỏ, khuất dần, diễn tả đường viền tổng thể ở xa, tạo một cạnh mờ nhạt phải có nhưng không muốn thu hút thị giác quá nhiều.

2.2. Đậm - nhạt

• Đậm: Diễn tả sự vật ở gần, đặc tả khắc họa bóng tối, viền cấu trúc, tạo cạnh nhấn tạo những mảng hình mà bề rộng quá nhỏ (râu, tóc,...), thâm diễn chất liệu.

• Nhạt: Diễn tả sự vật ở xa, buông bỏ để hình ảnh nhạt nhòa dần, tạo xu hướng về mặt, tạo những hình thể di chuyển, tạo chất liệu trong ánh sáng.

2.3. Hiệu ứng đồng đều - tung, hất

• Đồng đều: Diễn tả về mặt phẳng có cùng tính chất (phẳng lì, cùng độ sáng, đồng chất), trang trí, nền, đơn giản.

• Tung, hất (tính đậm · nhạt; dày · mỏng không đồng đều dọc suốt chiều dài của đường.)

• Người vẽ dùng lực tay không đồng đều trong suốt quá trình tạo một nét vẽ. Mục đích là để thể hiện yếu tố tự nhiên và hay thay đổi của ánh sáng, chất liệu và cảm xúc khắc họa thâm diễn.

3. Các chức năng của đường nét

Có thể nói điểm khởi đầu và là biểu hiện của hình thức nghệ thuật, đó chính là đường nét. Đường nét trong các chức năng khác nhau, đóng góp nhiều cho sự tiến bộ của con người tựa như là nước và lửa. Tất cả đường nét khi thể hiện đều nên có chức năng và mục đích riêng.

Ở đây, The R’art chúng tôi muốn các bạn hiểu về đường nét phát triển trong bối cảnh của nghệ thuật hội họa. Khi bạn bắt đầu cài đặt tư duy rằng mọi thứ mà bạn làm với đường nét một cách nghệ thuật thì sẽ có một mối liên hệ nhất định, hay nói dễ hiểu là mọi đường nét mà bạn vẽ, cân nhắc đưa vào tranh đều liên kết qua lại lẫn nhau, ảnh hưởng tới kết quả tác phẩm và giá trị nghệ thuật mà tranh mang lại.

Bạn có thể biến đường nét khắc họa thành tài sản hay dấu ấn cá nhân cho tác phẩm của mình hoặc bạn chỉ sử dụng chúng một cách tương đối, tuy nhiên, đường nét là một điểm xuất phát và là một phần quan trọng nên bạn không thể hoàn toàn phớt lờ các chức năng mà chúng mang đến. Sau đây là 7 chức năng chính của đường nét:

• Truyền đạt vẻ đẹp nội tại của chính nó.

• Để phân chia hoặc giới hạn một khu vực hoặc không gian.

• Để phác họa một ý nghĩ hoặc biểu tượng.

• Để xác định một hình thức theo cạnh cấu trúc hoặc đường viền.

• Để bắt hoặc định hướng, thu hút thị giác theo một hướng nhất định.

• Để tạo ra sự chuyển đổi các sắc độ hoặc tông màu.

• Để tạo ra một thiết kế hoặc là sắp đặt.

Tùy theo những thể loại vẽ mà bạn chọn cho tranh mà đường nét của bạn có thể có một, hai đến tất cả những yếu tố của tính chất và chức năng đường nét.

4. Bố cục kết nối đường nét

Có 5 nguyên tắc bố cục đường nét thường được các nghệ sĩ sử dụng để xây dựng sức hút thị giác trên hình thức nghệ thuật. Chúng có thể được áp dụng độc lập cho giai điệu (chủ đề, chủ thể), cho nhịp điệu (bao cảnh, ngữ cảnh) và kết hợp giữa giai điệu và nhịp điệu.

• Sự đối lập
• Sự chuyển tiếp
• Sự phụ thuộc
• Sự tái diễn, lặp lại
• Sự cân đối

Ở phần tiếp theo, chúng tôi sẽ giải thích cho các bạn lần lượt các nguyên tắc trên nhé!