Học vẽ cho bé 6–9 tuổi: chương trình Sóc chuột học gì?

Bé 6–9 tuổi là lúc con bắt đầu muốn vẽ "cho ra hình". Có bé vẽ mãi một kiểu nhà, một kiểu cây. Có bé hay bỏ dở vì thấy mình vẽ "không giống". Sóc chuột là chương trình học vẽ nền tảng dài hạn của The R'art School dành cho đúng giai đoạn này: con học cách nhìn trước, rồi mới học cách vẽ điều mình nhìn thấy.

Sóc chuột là chương trình học vẽ gì?

Sóc chuột là chương trình hội họa nền tảng về tạo hình cho bé từ 6 đến 9 tuổi, gồm 5 cấp, mỗi cấp 8 buổi, mỗi buổi 2 giờ. Trục của chương trình gói trong bốn chữ: quan sát, quy giản, tái cấu trúc, kể chuyện.

Câu hỏi đầu tiên ở lớp Sóc chuột là "con đã nhìn thấy điều gì?". Sau đó là: con gọi tên cấu trúc ấy ra sao, con chọn giữ lại đặc điểm nào, và vì sao hình ảnh này cần có mặt trong câu chuyện của con. Khi những câu hỏi đó thành thói quen, mỗi bức vẽ trở thành một quá trình quan sát, suy nghĩ, thử và tự sửa của chính con.

Trong hệ chương trình R'art, Sóc chuột đứng liền trước Đom đóm xanh. Nếu Đom đóm xanh mở rộng việc quan sát màu sắc, ánh sáng và không gian, thì Sóc chuột chuẩn bị phần căn bản hơn: đường nét, mảng hình, trục, khối, khoảng cách và quan hệ giữa các sự vật.

Học vẽ từ quan sát qua sa bàn: mỗi bé một góc nhìn

Sa bàn là mô hình ba chiều gồm chủ thể và bao cảnh: một bàn tiệc nhỏ với khay bánh, cốc, quả; một góc suối có đá và cây; một chú chim trên cành. Mỗi bé ngồi một vị trí quanh sa bàn nên có một góc nhìn riêng. Giáo viên giữ nguyên sa bàn, vì chính sự khác nhau giữa các góc nhìn là dữ liệu quý để con học.

Vì vậy cả lớp cùng một đề nhưng mỗi bức tranh mang cảnh riêng, bố cục riêng và câu chuyện riêng của từng bạn. Giáo viên tổ chức điều kiện để con nhìn, lựa chọn và chứng minh lựa chọn bằng chính bài vẽ của mình. Hình minh họa trong giờ học chỉ dùng để giải thích một hiện tượng, còn nguồn hình của con luôn là vật thật trước mắt.

Một buổi học Sóc chuột diễn ra thế nào?

Lấy ví dụ buổi "Tĩnh vật có chiều sâu" ở cấp 1. Trên sa bàn là một bàn tiệc nhỏ: khay, bánh, cốc, quả. Buổi học đi theo nhịp:

• Một phút nhìn yên lặng, chưa cầm bút. Con chỉ ra chủ thể, bao cảnh và hai, ba mảng lớn nhất.
• Gọi tên cấu trúc: khung bao của chiếc cốc ở đâu, đâu là mặt trên, đâu là mặt bên, vật nào che vật nào.
• Đổi góc nhìn: nếu con dịch sang trái hay cúi thấp xuống, điều gì thay đổi? Con đoán trước rồi kiểm chứng bằng mắt.
• Chọn câu chuyện: điều gì đang xảy ra trên bàn tiệc này? Ai là nhân vật chính?
• Vẽ hai bản phác nhỏ với hai phương án, chọn một phương án rồi mới triển khai bài chính, tối thiểu ba mức sắc độ.
• Cuối buổi, con tự chỉ ra một điểm đạt và một điểm cần sửa trong bài của mình.

Cách nhận xét ở R'art cũng theo một trình tự rõ: nhìn lỗi, gọi đúng tên, chỉ đúng thao tác, rồi để con tự sửa. Mỗi buổi có những "điểm neo kiến thức" đủ rõ để con hiểu và dùng được, con không cần học thuộc thuật ngữ.

Lộ trình 5 cấp của Sóc chuột

Sự tiến bộ ở Sóc chuột được nhìn bằng khả năng quan sát ngày càng sâu, quyết định ngày càng có lý do và tự điều chỉnh ngày càng độc lập. Lộ trình đi từ đường nét đơn giản tới hai tác phẩm tốt nghiệp:

• Cấp 1 – Đường nét, quy mảng và không gian đầu tiên: nét thẳng, nét cong, quy vật về hình tròn, tam giác, tứ giác mà vẫn giữ đặc điểm riêng; liên tưởng từ hình, số và chữ; đường chân trời, điểm tụ, gần lớn xa nhỏ; bóng hình (silhouette) và khoảng âm.
• Cấp 2 – Vạt mảng, trục và khối trong không gian: quy về tam giác, hình tròn, đa giác; trục đối xứng và góc xoay; từ mảng phẳng tới khối có không gian.
• Cấp 3 – Bố cục và vạt mảng hình cảnh quan: chọn khung nhìn; cây cỏ gần, xa và cận cảnh; đất, đá, cây xen kẽ; tổ chức một cảnh có trọng tâm.
• Cấp 4 – Vạt mảng sinh vật, con người và câu chuyện: chim muông, con vật, con người; dáng điệu, đặc điểm và sự tương tác giữa các nhân vật để kể chuyện bằng hình.
• Cấp 5 – Khóa tốt nghiệp với hai bài thu hoạch lớn, mỗi bài 4 buổi: từ quan sát đến câu chuyện, khóa bố cục và cấu trúc hình, triển khai màu và chất cảm, rồi hoàn thiện, trưng bày và tự trình bày về tác phẩm của mình.

Qua từng cấp, vai trò cũng chuyển dần sang con. Ở cấp 1, giáo viên làm mẫu cách quan sát và con tập gọi tên. Tới cấp 5, con tự đưa ra toàn bộ quyết định cho tác phẩm, giáo viên đồng hành và phản biện.

Sau mỗi cấp, con có thêm điều gì?

Ví dụ, kết thúc cấp 1, phụ huynh có thể thấy con:

• Dùng nét thẳng, nét cong, nét dày mảnh, liền đứt có chủ đích.
• Quy một vật phức tạp về hình cơ bản mà vẫn giữ được đặc điểm riêng của vật.
• Tự phát triển hình bằng liên tưởng, từ ý tưởng của chính mình.
• Nhận ra đường chân trời, điểm tụ và cảm giác gần xa ở mức nền tảng.
• Sắp xếp mảng chính, mảng phụ và kể được một câu chuyện hình ảnh đơn giản.

Cuối mỗi cấp có phần tổng kết theo tiêu chí đầu ra để giáo viên và gia đình cùng nhìn lại chặng đường của con, rồi thống nhất bước tiếp theo. R'art nhìn sự tiến bộ của từng con so với chính con hôm qua.

Sóc chuột phù hợp với bé như thế nào?

• Bé từ 6 đến 9 tuổi, đã học vẽ hay chưa đều có thể bắt đầu. Giáo viên xem bài con tự vẽ hoặc buổi học thử để chọn điểm vào phù hợp.
• Bé thích vẽ nhưng hay lặp lại một vài hình quen, muốn mở rộng vốn hình từ thế giới xung quanh.
• Bé hay bỏ dở vì thấy mình vẽ "không giống": ở Sóc chuột con được học cách nhìn cấu trúc, nên có đường đi rõ ràng để tự sửa.
• Gia đình muốn con học hội họa dài hạn, có nền tảng vững trước khi đi tiếp sang màu sắc, không gian, trắng đen hay vẽ số.

Bé gần hoặc vừa tròn 6 tuổi, chưa cầm bút vững, có thể bắt đầu từ Sóc nâu, chặng cầu nối trước Sóc chuột. Giáo viên sẽ tư vấn sau khi xem bài của con.

Học xong Sóc chuột, con đi tiếp thế nào?

Sau Sóc chuột, tùy điều con thích và điều giáo viên quan sát được, con có thể đi tiếp sang Đom đóm xanh (hội họa có màu, quan sát màu sắc, ánh sáng, không gian), Gấu trúc (trắng đen), Đom đóm lạ (truyện tranh) hoặc học bổ trợ như Vẽ đẹp với Sáp dầu, Mô hình trẻ em. Bé thích vẽ trên máy tính bảng có thể học Digi Sóc chuột: cùng giáo trình Sóc chuột, thực hành trên Procreate.

Về lâu dài, những năng lực con xây ở Sóc chuột (quan sát, dựng hình, bố cục, kể chuyện bằng hình) là nền cho các chặng sau của R'art, kể cả lộ trình portfolio nghệ thuật, thiết kế, kiến trúc khi con lớn hơn.

Học Sóc chuột ở đâu? Ba hình thức học

• Học trực tiếp tại 4 Art Corner: No.1 Quận 7, No.2 Phú Nhuận, No.3 Thủ Đức (Quận 2) ở TP.HCM và No.4 Biên Hòa. Con được làm việc với sa bàn và chất liệu thật.
• Học Online qua Zoom tại Art Corner No.5, phù hợp gia đình ở xa hoặc lịch bận.
• Học E-learning theo gói trên hocve.rart.vn, cổng học vẽ online của R'art, để con học theo nhịp riêng.

Bộ họa cụ dùng theo cấp và có thể dùng qua nhiều cấp; giáo viên sẽ hướng dẫn khi con bắt đầu.

Bắt đầu từ đâu?

Cách nhẹ nhàng nhất là cho R'art biết tuổi của con, con đã học vẽ chưa và con thích vẽ gì. Ba mẹ có thể gửi 1–3 bài con tự vẽ để giáo viên xem điểm vào, hoặc đăng ký một buổi học thử để con trực tiếp ngồi trước sa bàn.

Nhắn Fanpage The R'art School hoặc gọi, nhắn Zalo 094.2.319.315. Vẽ từ trái tim, bắt đầu từ cách con nhìn thế giới.