Học vẽ từ quan sát Định hướng nghề & luyện thi
Học mỹ thuật từ quan sát: phương pháp Nhìn, Nghĩ, Vẽ là gì?
Nhìn, Nghĩ, Vẽ là ba bước học mỹ thuật từ quan sát: nhìn vật thật có chủ đích, phân tích hình khối, ánh sáng, bố cục, rồi mới biểu đạt bằng cách nhìn riêng của mình. Chương trình Ong Thợ của The R'art dùng ba bước này cho học viên từ 12 tuổi định hướng mỹ thuật.
Có bao giờ con bạn vẽ rất lâu một cái bình, nhưng khi đổi sang cái ấm thì phải bắt đầu lại từ đầu? Đó là dấu hiệu con đang học cách vẽ một đồ vật, chưa học cách nhìn mọi đồ vật.
Học mỹ thuật từ quan sát đảo ngược thứ tự ấy. Người học không học thuộc một cách vẽ cái bình. Người học học cách nhìn cái bình bằng khối và ánh sáng, và từ đó vẽ được cả cái ấm, cái cốc, hay một khuôn mặt.
Nhìn, Nghĩ, Vẽ là gì
Đây là ba bước lặp lại trong mọi bài học của chương trình Ong Thợ tại The R'art School:
- Nhìn: quan sát có chủ đích. Học viên đứng trước vật thật hoặc sa bàn, xoay vật, đổi hướng sáng, tìm hình khối lớn trước chi tiết.
- Nghĩ: phân tích điều vừa thấy. Vật được tạo từ khối gì, mặt nào nhận sáng, bóng đổ về đâu, đặt vào khổ giấy thế nào cho cân.
- Vẽ: biểu đạt. Khi đã hiểu, học viên đặt nét xuống với lý do, và chọn cách thể hiện mang dấu ấn của mình.
Ba bước này nghe đơn giản, nhưng thay đổi hẳn cách một bạn trẻ cầm bút. Vẽ trở thành hành vi của tư duy, không chỉ là thao tác tay.
Bước Nhìn: quan sát có chủ đích
Quan sát giỏi không phải là nhìn lâu. Đó là biết nhìn cái gì trước:
- Hình lớn trước, chi tiết sau.
- Hướng ánh sáng chính trước, ánh sáng phụ sau.
- Quan hệ giữa các vật trước, từng vật riêng lẻ sau.
Sa bàn là công cụ quen thuộc ở R'art. Giáo viên sắp đặt vật thật, đèn chiếu và nền, để học viên có thể đi vòng quanh, ngồi thấp, đứng cao và thấy cùng một vật thay đổi thế nào.
Bước Nghĩ: kiến thức nền đi cùng thực hành
Ở bước này, kiến thức xuất hiện đúng lúc người học cần nó:
- Nguyên tắc xây dựng hình thức thị giác: đường, mảng, khối, tỷ lệ.
- Ánh sáng trên hình thức: mặt sáng, mặt tối, bóng đổ, phản quang, nguồn sáng phụ.
- Phối cảnh một, hai, ba điểm tụ để đặt vật vào không gian.
- Bố cục: đường nét, sắc độ và màu sắc dẫn mắt người xem.
Học viên không học lý thuyết rời rạc. Mỗi khái niệm được kiểm chứng ngay trên vật đang đặt trước mặt.
Bước Vẽ: biểu đạt bằng cách nhìn của mình
Khi đã nhìn đúng và hiểu đúng, hai học viên vẽ cùng một sa bàn sẽ cho ra hai bức vẽ khác nhau, và cả hai đều có thể rất tốt. Một bạn chọn góc thấp để vật trông hùng vĩ. Một bạn chọn ánh sáng gắt để không khí căng hơn.
Giáo viên hỏi: con muốn người xem cảm thấy gì? Câu hỏi đó giúp mỗi bức vẽ có câu chuyện riêng, đúng tinh thần "Vẽ từ trái tim" của R'art.
Vì sao ba bước này quan trọng với người định hướng mỹ thuật
- Không phụ thuộc vào vật mẫu cụ thể: hiểu nguyên lý thì vẽ được vật mới.
- Bền vững khi lên những bài khó: tĩnh vật nhiều hướng sáng, đầu tượng, chân dung.
- Có ngôn ngữ để giải thích lựa chọn của mình, điều mà bài thi, portfolio và nghề đều cần.
- Giữ được niềm vui vẽ, vì người học thấy mình tiến bộ bằng hiểu biết.
Một ví dụ trong lớp: bài tĩnh vật ba hướng sáng
Giáo viên đặt lên sa bàn một chiếc bình gốm, một tấm vải và hai quả táo, rồi lần lượt đổi đèn từ trái, phải và trên cao.
- Nhìn: học viên ghi lại ba lần thay đổi bằng ba thumbnail nhỏ, chỉ dùng mảng sáng tối.
- Nghĩ: cả lớp thảo luận vì sao bóng đổ dài ra khi đèn thấp xuống, vì sao tấm vải hắt sáng ngược lên đáy bình.
- Vẽ: mỗi bạn chọn một hướng sáng kể đúng câu chuyện mình muốn, rồi hoàn thiện bài.
Cuối buổi, học viên đặt bài cạnh nhau, không phải để chấm hơn kém, mà để thấy cùng một sa bàn có thể được kể theo nhiều cách. Bài học về ánh sáng vì thế được nhớ bằng trải nghiệm, không bằng học thuộc.
Ong Thợ áp dụng Nhìn, Nghĩ, Vẽ ra sao
Ong Thợ là chương trình định hướng mỹ thuật tạo hình và mỹ thuật ứng dụng của The R'art, dành cho học viên từ 12 tuổi. Tên gọi lấy hình ảnh con ong thợ: cần mẫn, từng chút một xây nên tổ.
Chương trình học theo cấp mở, mỗi module 8 buổi, mỗi buổi thường 2 giờ. Các mảng kiến thức gồm dẫn nhập ngành nghề hội họa và mỹ thuật ứng dụng, hình thức thị giác, ánh sáng, bố cục đường nét, sắc độ và màu, khối cơ bản, tĩnh vật, cấu trúc đầu người và chân dung. Sau mỗi module, giáo viên và học viên cùng review để chọn bước tiếp.
Bắt đầu từ đâu
Bạn không cần vẽ giỏi để bắt đầu. Bạn chỉ cần muốn nhìn thế giới kỹ hơn một chút. Một buổi học thử Ong Thợ giúp giáo viên thấy cách con quan sát, nghĩ và biểu đạt, từ đó Giáo vụ gợi ý module mở đầu. Liên hệ Hotline/Zalo [SĐT] hoặc để lại lời nhắn trên rart.vn. Lớp trực tiếp mở tại các Art Corner ở TP.HCM và Biên Hòa.
Câu hỏi thường gặp
Phương pháp Nhìn, Nghĩ, Vẽ là gì?
Là ba bước học mỹ thuật từ quan sát: nhìn vật thật có chủ đích, phân tích hình khối, ánh sáng và bố cục, rồi biểu đạt bằng cách nhìn riêng. The R'art dùng ba bước này trong chương trình Ong Thợ.
Học vẽ từ quan sát khác gì học vẽ thông thường?
Người học học cách nhìn mọi vật bằng khối và ánh sáng, thay vì học cách vẽ từng đồ vật riêng. Nhờ đó khi gặp vật mới, học viên vẫn tự dựng được hình.
Sa bàn trong lớp vẽ là gì?
Sa bàn là khu vực giáo viên sắp đặt vật thật, đèn chiếu và nền để học viên quan sát từ nhiều góc. Đây là công cụ học trung tâm ở The R'art.
Ong Thợ dành cho ai?
Ong Thợ dành cho học viên từ 12 tuổi quan tâm tới mỹ thuật tạo hình hoặc mỹ thuật ứng dụng như hội họa, đồ họa, thời trang, minh họa. Giáo vụ xác nhận điểm vào sau khi xem bài hiện tại.
Chưa có nền tảng có học Ong Thợ được không?
Được. Chương trình bắt đầu từ quan sát và kiến thức nền, nên người mới vẫn theo được. Buổi học thử giúp chọn module đầu phù hợp.